kwiecień 06,2020

Dzieci Facebooka, Youtuba i Instagrama – o Influencerach i ich wpływie na nasze pociechy

Obecnie mówi się o współczesnych dwudziestolatkach jako o pokoleniu Post-Millenials, generacji Z, czy pokoleniu internetowym. Dzieje się tak dlatego, że dla tej generacji świat cyfrowy istniał od zawsze – nie pojawił się w pewnym momencie ich życia, ale towarzyszył im od urodzenia. Z tego też powodu funkcjonują również inne nazwy, takie jak: generacja@, pokolenie multitasking, iGeneracja, cyfrowi obywatele. Przywołane tutaj określenia wskazują na pewne cechy charakterystyczne tej grupy wiekowej, a mianowicie są to:

• osoby, które posługują się Internetem i mediami społecznościowymi w sposób kompetentny,
• technologie stanowią dla nich główne narzędzie do poszerzania wiedzy,
• przyzwyczajeni są do szybkiego wyszukiwania informacji,
• granica między światem wirtualnym, a realnym jest dla nich płynna.

W tym pokoleniu narodziła się większość obecnych influencerów – z wolnego tłumaczenia osób, które wpływają swoim zachowaniem na decyzje innych.  Przyjrzyjmy się dokładniej, czym stał się ten trend, a może raczej już pełnowymiarowy zawód?

Influencerzy obok youtuberów są obecnie najszybciej zarabiającymi osobami na rynku marketingowym. Oczywiście, najwyższe szczeble finansowej drabiny zajmują celebryci, którzy za sponsorowany post są w stanie żądać ponad milion dolarów (Kylie Jenner, Cristiano Ronaldo). Wracając jednak do średniej klasy polskiego rynku, zarobki influencerów są naprawdę imponujące. Za zdjęcie z komunikatem marketingowym influencerzy mogą zarobić nawet 10-20 tys. złotych. W zależności od wielu czynników kwota ta może się różnić odpowiednio w górę i w dół. Niemniej jednak, perspektywa szybkiego zarobku jest bardzo kusząca dla młodych ludzi. Tym bardziej, że obszar działań influencerów jest wyjątkowo szeroki i często obejmuje dziedziny z kategorii rozrywkowej lub hobbistycznej (moda, podróżowanie, gry komputerowe, sport, wizaż, ale także wiele niszowych kategorii takich jak np. modelarstwo). Z jednej strony – niesamowity jest fakt jak młodzi ludzi potrafią przekształcić swoją pasję w zarobek, z drugiej – świat influencerów często kręci się wokół konsumpcyjnego stylu życia i łatwo jest się w nim zatracić. Powróćmy jednak do charakterystyki tej, jeżeli można tak to ująć, profesji. Jak stać się influencerem? Wyobraźmy sobie na przykład młodego chłopaka, który zaczyna grać w gry komputerowe w wieku 12 lat. Bezsprzecznie, z perspektywy rodziców poświęcanie zbyt dużo czasu na tę aktywność jest niepokojące i byłoby lepiej, gdyby zainwestował swoje wolne chwile w naukę przedmiotów szkolnych. Niemniej jednak, krok po kroku, chłopak rozwija swoje zainteresowania i wraz z wkraczającym trendem na zamieszczanie filmików na Youtubie zakłada swój kanał, gdzie publikuje takie treści. Szybko zdobywa popularność oraz widzi, że jest wiele osób, które podzielają jego pasje. Czyta ogrom pozytywnych komentarzy na swój temat, utwierdzając się w przekonaniu, że to co robi, idzie mu dobrze. Otrzymuje motywację i inspirację w postaci wiernych fanów. Buduje reputację na podstawie swojej aktywności w Internecie. Staje się rozpoznawany jako ekspert w swojej dziedzinie. Stopniowo nabiera świadomości, że taki kontent zyskuje wielu odbiorców i można na nim zarabiać umieszczając w nim reklamy. W ten sposób zaczyna bogacić się robiąc to, co lubi. Po osiągnięciu pewnej pozycji reklamodawcy zgłaszają się do niego sami i składają mu propozycje. Nasz nastolatek zaczyna brać udział w ciekawych projektach, zarabiać poważne sumy pieniędzy, które inni kumulują latami. Taki stan pozwala mu żyć na wyższym i bardziej komfortowym poziomie. Nasz nastolatek staje się znany w branży, jego odbiorcy zaczynają się nim jeszcze bardziej interesować… Tutaj pojawia się kluczowe pytanie: kim są adresaci influencerów?

Obserwatorami influencerów są, w większości, nastolatkowie. Jak podaje raport UNICEF z 2017 roku jeden na 3 użytkowników Internetu to osoba poniżej 18 roku życia. Około 71% młodzieży jest online w porównaniu z 48% całego społeczeństwa. W USA 95% dzieci do lat 10 potrafi korzystać z sieci. Co więcej, porównując dane udziału poszczególnych urządzeń mediowych do przyrostu udziału korzystania ze smartfonu wśród dzieci od 8 roku życia między rokiem 2011 a 2017 jest szokujący. Wzrósł o całe 31 punktów procentowych. Zamieszczony poniżej wykres obrazuje tę tendencję. Widać, że wzrost wykorzystania telefonu odbył się kosztem spadku udziału pozostałych urządzeń.

Dane wskazują, że telefon stał się głównym urządzeniem wykorzystywanym przez dzieci. Internet jest o wiele bardziej atrakcyjny od telewizji, czy gier video. Przedszkolaki coraz częściej oglądają bajki w serwisie Youtube niż na szklanym ekranie. Użycie Internetu przeważa na smartfonach, które są bardziej poręczne i można z nich korzystać niemalże wszędzie. O ile dzieci młodsze (do 6-7 roku życia) będą zainteresowane głównie oglądaniem i graniem, o tyle ciekawiej zaczyna robić się kiedy kończą 8 lat. Jest to próg, w którym następuje gwałtowny wzrost korzystania z mediów społecznościowych przez dzieci. Dzięki zdobyciu umiejętności pisania i czytania wchodzą one w świat Internetu. Mogą swobodnie komunikować się przez Facebooka, korzystać z wyszukiwarki Google, czy też oglądać poszukiwane treści na Youtube. Wraz z wiekiem, cele korzystania z Internetu przez dzieci zmieniają się. Nastolatkowie posiadają już inne potrzeby, które też będą realizować w Internecie. Potrzeby społeczne typu: potrzeba przynależności, akceptacji i uznania będą tutaj znajdowały miejsce do zaspokajania. Możliwość ciągłej rozmowy ze znajomymi, bycie w grupach, dzielenie się zainteresowaniami, treściami rozrywkowymi to wszystko buduje relacje międzyludzkie, a w przypadku młodych ludzi odgrywa jeszcze większą rolę. Rodzicom, którzy nie wychowali się w epoce cyfrowej bardzo trudno jest zrozumieć, dlaczego dla dzisiejszego nastolatka tak ważne są media społecznościowe. Wszelkie informacje i zdjęcia jakie publikuje o sobie nastoletni człowiek odgrywają ogromną rolę. Budowanie swojego wizerunku w sieci jest tak samo ważne jak budowanie własnego „ja” między rówieśnikami w klasie. Ponadto dorastając, młodzi ludzie potrzebują wzorca do naśladowania i utożsamiania się. W epoce cyfrowej te poszukiwania coraz częściej odbywają się właśnie w sieci. Dlatego influencerzy stają się autorytetami lub przynajmniej osobistościami, z którymi odbiorcy nawiązują w pewnym stopniu relacje. Nic więc dziwnego, że obecnie na pytanie „kim chciałbyś zostać w przyszłości?” dzieci zamiast mówić „doktorem, policjantem, strażakiem” będą odpowiadać „youtuberem, gamerem, influencerem”. To jakie treści będą publikować Influencerzy będzie kształtować dzieci i nastolatków. Zatem kto będzie na nie wpływał?

 Osoby niewiele od nich starsze, które w wielu przypadkach nie są świadome odpowiedzialności swojej pozycji. Rynek napędzają dzieci. Nie od dziś wiadomo, jak dzieci potrafią wpływać na decyzje zakupowe rodziców. Marketingowcy wykorzystują coraz to nowsze drogi komunikacji do docelowych grup.  Influencer Marketing staje się już obowiązkową pozycją komunikacji. Reklamodawcy wiedzą, że aby przekonać dzieci i nastolatków do zakupy danej rzeczy lub wpłynąć na ich pojmowanie danego produktu należy mówić przez ich „mentorów”. Z jednej strony nie ma w tym nic złego, jeżeli jakaś blogerka z branży modowej wyraża swoja opinię i mówi, że buty danej marki są najlepsze. Jednak z drugiej strony – przedstawianie danego produktu jako rzeczy, która może mieć wpływ na samopoczucie czy też wartość człowieka jest już rzeczą przekraczającą granice. Trzeba pamiętać, że na tym etapie dzieci oraz nastolatkowie są jeszcze naiwni i nieświadomi pewnych kwestii. Często prezentowane przedmioty pochodzą od znanych drogich marek, zdjęcia robione są w sposób profesjonalny na sesjach zdjęciowych. Ciągłe skupianie się na dobrach materialnych może wytworzyć nierealną potrzebę posiadania takich rzeczy a niemożność ich posiadania będzie rodzić frustrację. Nastolatkowie nie zdają sobie sprawy z tego, że te produkty zostają umieszczone w celu reklamy. Wykreowanie potrzeby jest nieodłącznym elementem marketingu. Chęć upodabniania się do swojego autorytetu może skłaniać do bezrefleksyjnego naśladowania preferencji zakupowych, jak i całego stylu życia. Co więcej, prezentowany styl życia Influencerów skupia się wyłącznie na samych pięknych chwilach. Tworzy to iluzję, że życie influencerów jest pełniejsze wrażeń, luksusowe i obfituje w samo piękno. Może to wywołać złudne wrażenie, że takie życie jest dostępne dla każdego młodego człowiek.

Dlatego też, tak ważna staje się kontrola treści obserwowanych przez nasze dzieci. Kim są ich ulubieńcy i wzorce? Nie chodzi tu oczywiście o zabronienie korzystania z Youtuba, Instagrama czy Facebooka, bo można tam znaleźć również wiele ciekawych, pozytywnych i rozwijających treści, ale o pewne zainteresowanie upodobaniami naszego dziecka. Podobnie nie zaleca się zabraniać nastolatkowi oglądania danego influencera (nie mówię oczywiście o przypadkach, w których prezentowane są treści, postawy powszechnie uznawane za wulgarne, seksistowskie, rasistowskie, zachęcające do nienawiści itp.) bo uważamy go za osobę niegodną poświęcania uwagi. Rzecz w tym, żeby uczyć dziecka postawy krytycznej wobec świata sieci, gdzie istnieje wiele kreacji wyprodukowanych na potrzeby mediów społecznościowych. Dziecko powinno znać opinię rodzica i konfrontować ją z tym co usłyszy, przeczyta w Internecie. W tej cyfrowej epoce nieuniknione jest funkcjonowanie dzieci w świecie Internetu i mediów społecznościowych, ważne jest aby dzieci nie kształtowały siebie głównie pod wpływem treści pochodzących z wirtualnego świata, aby rodzice bardziej świadomie podchodzili do kwestii wpływu Internetu. Kończąc – nie chciałabym pozostawić jedynie w negatywnym świetle influencerów oraz świata mediów społecznościowych. Wielu z nich dba o prezentowane postawy swojego działania; popiera słuszne obywatelskie zachowania, angażuje się w działalność charytatywną, wspiera organizacje broniące środowiska, praw dzieci itp. Jest wiele pozytywnych działań, jakie można znaleźć w ich publikacjach, co jest godną postawą do naśladowania. Marki współpracujące również wnikliwie obserwują treści publikowane przez influencerów podejmując odpowiednie kroki w odpowiednim m momencie (jak w przypadku najpopularniejszego youtubera PewDiePie, który po wstawieniu treści o hasłach nienawistnych utracił kontrakt współpracy z Disneyem). Niemniej jednak – z racji częstotliwości i korzystania przez dzieci i nastolatków z aplikacji internetowych oraz social mediów pewna kontrola rodzica powinna mieć miejsce. Pozwoli na bezpieczny rozwój naszych pociech w dobie social media.

Gosia

Bibliografia:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Pokolenie_Z
https://businessinsider.com.pl/rozwoj-osobisty/kariera/millenials-pokolenie-x-y-z-i-baby-boomers-kim-sa-na-rynku-pracy/6e53lmr
https://www.wychowaniewprzedszkolu.com.pl/artykul/media-elektroniczne-a-emocje-najmlodszych-tablet-smartfon-wrog-czy-przyjaciel-w-ksztaltowaniu-rozwoju-emocji
https://www.unicef.pl/Centrum-prasowe/Informacje-prasowe/Raport-UNICEF-1-na-3-uzytkownikow-Internetu-to-dziecko
https://nowymarketing.pl/a/16178,dzieciocentryzm-czyli-jak-dzieci-wplywaja-na-decyzje-zakupowe-rodzicow
https://www.commonsensemedia.org/about-us/news/press-releases/new-research-by-common-sense-finds-major-spike-in-mobile-media-use-and
https://www.statista.com/statistics/980226/poland-tiktok-daily-usage-time/
https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/spoleczenstwo/1527267,1,jak-wychowywac-dzieci–w-epoce-cyfrowej.read
https://pl.wikipedia.org/wiki/Pokolenie_Z

Ile zarabia w Polsce influencer? Za zdjęcie kasuje 50 tys. zł, za kontrakt nawet 1,5 mln


https://influencermarketinghub.com/what-is-an-influencer/
https://nowymarketing.pl/a/25635,czy-da-sie-ogladac-filmiki-na-tiktoku-tego-nie-wiem-ale-z-pewnoscia-mozna-na-nim-swietnie-sprzedawac?fbclid=IwAR2d7a-enzuO21qgxzNAdBxf6CZF44hmNJHwmlg4myhvep6ZK_PvYJf4C8o
https://portal.librus.pl/rodzina/artykuly/influencerzy-maja-wplyw-dobry-czy-zly

Nie mają szesnastu lat, za to miliony na koncie. Kim są dziecięcy influencerzy?


https://semahead.pl/blog/wspolpraca-infuencerska-dzieci.html

Internetowi influencerzy wychowują nasze dzieci


https://www.marketwatch.com/investing/stock/kids

źródło danych statystycznych: https://www.marketingcharts.com/

źródło grafiki: https://pixabay.com/pl/